Kalendarz

od 19 cze 2015
piątek
do 23 sie 2015
niedziela

Gliwice Pracowita idylla

Miejsce: Muzeum Gliwice

Tuż przed wakacjami Muzeum w Gliwicach zaprasza w nastrojową i niezwykle malowniczą podróż. 19 czerwca, o godzinie 18.00, w Willi Caro odbędzie się otwarcie wystawy Pejzaż śląski w grafice i rysunku Ernsta Wilhelma Knippela i Carla Riedena w zbiorach Muzeum w Gliwicach. Zaprezentujemy 67 wybranych dzieł Ernsta Wilhelma Knippela, jednego z najwybitniejszych reprezentantów Szkoły Kowarskiej, prekursora przedstawień śląskiego pejzażu industrialnego. Zgromadzone litografie i rysunki, które tworzył wspólnie z utalentowanym grafikiem, Carlem Riedenem, złożą się na barwną opowieść o regionie z połowy XIX stulecia. Pokażemy obraz bardzo odległy od stereotypu ziemi jałowej i czarnej, po której snują się dymy z rozlicznych hut i fabryk… Śląsk, jakim go przedstawili Ernst Wilhelm Knippel i Carl Rieden, stanowił bowiem wyjątkową symbiozę świata przyrody i techniki –   prężnie rozwijający się przemysł sąsiadował tu z rozległymi łąkami, polami i lasami, gdzie pełno było wiejskich dróżek czy ścieżek prowadzących do urokliwych zakątków. Na obrazach Knippela i Riedena wciąż trwa wiek niewinności, a śląska rzeczywistość początku ery industrialnej jawi się jeszcze jako „pracowita idylla” – mówi Jolanta Wnuk, kurator wystawy.

Zagwiździe, Huta Kluczborska, E. Knippel, C. Rieden litografia kolorowana, ze zbiorów Muzeum w Gliwicach

 

Ernst Wilhelm Knippel (1811 – 1900) to twórca rodzimy, kojarzony ze Śląskiem. Ten wybitny artysta nigdy poza Śląsk nie wyjechał – nie studiował w akademii, a wiedzę i warsztat zawdzięczał praktyce w pracowni Tittela, nestora Szkoły Kowarskiej. Syn piekarza z małej miejscowości Ściegny w pobliżu Kowar, po śmierci ojca został przez starszego brata skierowany do tzw. terminu, gdyż grafika w realiach i ramach Szkoły Kowarskiej była przede wszystkim rzemiosłem. Zamiłowanie i talent, dostrzeżone w rodzinie, zadecydowały o karierze zawodowej osiąganej etapami, mającej podstawę w praktyce. Spotkanie z Carlem Riedenem (1802-1852 ), bardzo utalentowanym grafikiem, przesądziło o powstaniu spółki graficzno-wydawniczej znanej jako Rieden & Knippel z Kowar.

Most nad Małą Panwią w Ozimku, E. Knippel, C. Rieden, litografia kolorowana, ze zbiorów Muzeum w Gliwicach

 

Gdy Knippel i jego firma rozpoczynały działalność, otrzymał zaproszenie od hrabiego Hohenlohe ze Sławięcic, właściciela wielu zakładów przemysłowych, potentata i przedsiębiorcy. Dzięki jego mecenatowi graficy ze spółki Rieden & Knippel rozpoczęli pracę nad wiernym, niemal dokumentacyjnym przedstawieniem rodzącego się na Śląsku przemysłu. Wśród prezentowanych w Willi Caro prac znajdziemy wiele grafik i rysunków z rejencji opolskiej – panoramy Otmuchowa, przedstawienia huty w Ozimku, widoki doliny Małej Panwi - najstarszego zagłębia przemysłowego Śląska - czy pierwszej linii kolejowej z Opola do Gliwic. Nie zabraknie również miast i osad przemysłowych Górnego Śląska, które powstały w czasach Knippela i Riedena, głównie pod wpływem i dzięki finansom rodziny Hohenlohe. Na wystawie zobaczymy także litografie z Hutą „Henryków” - pierwszą hutą Zagłębia, która znajdowała się w Królestwie Polskim, na terenie dzisiejszego Sosnowca Niwki – mówi Jolanta Wnuk.

Królewska Odlewnia Żelaza, E. Knippel, C. Rieden, litografia kolorowana, ze zbiorów Muzeum w Gliwicach

 

Centralna grupa prezentowanych w Willi Caro prac to przedstawienia Gliwic. Wprawdzie Opole było stolicą rejencji, ale Gliwice, łącząc dawne tradycje miejskie z intensywną industrializacją stały się znaczącym ośrodkiem przemysłowym. To tu powstał pierwszy na kontynencie europejskim Wielki Piec opalany koksem – wykorzystywany w Królewskiej Odlewni Żelaza. Obydwaj artyści wielokrotnie przedstawiali tę najstarszą gliwicką hutę, będącą wzorem dla innych, jej klasycyzującą, oszczędną w detalach i monumentalną w formie bryłę zaprojektowaną przez Johannesa Friedricha Weddinga. Choć główną pasją Knippela i Riedena była architektura wpisana w krajobraz, uwagę na grafikach i rysunkach zwraca także precyzyjne oddanie typów ludzkich – postaci należących do różnych sfer i warstw społecznych, mieszkańców miast, miasteczek i wsi, co samo w sobie stanowi ciekawe studium epoki.

Zastanawiający jest swego rodzaju egalitaryzm w przedstawianiu postaci; artyści nie wyróżniają ani osób pracujących, ani nadzorujących ich pracę; nie tworzą hierarchii. Wszystkie postaci zostają wkomponowane w otaczający je pejzaż, tworząc barwną opowieść o codzienności. Knippel i Rieden w swoich grafikach dokonują  apoteozy rzeczywistości - omijając dramaty, kontrowersje, przykre zdarzenia - przedstawiają sielankę z przemysłem w tle. Byli cierpliwymi obserwatorami, którzy pamięci przyszłych pokoleń pozostawili sentymentalną ikonografię śląskiego pejzażu – mówi Jolanta Wnuk.

 

Wystawa: Pejzaż śląski w grafice i rysunku Ernsta Wilhelma Knippela i Carla Riedena w zbiorach Muzeum w Gliwicach
Kurator: Jolanta Wnuk

Wystawa dostępna dla publiczności od 19 czerwca do 23 sierpnia 2015 roku.

19 czerwca 2015, Willa Caro, godz. 18.00

Otwarcie wystawy Pejzaż śląski w grafice i rysunku Ernsta Wilhelma Knippela i Carla Riedena

Organizator: Muzeum w Gliwicach

Wstęp na wernisaż wolny, ilość miejsc ograniczona

 

Muzeum w Gliwicach

ul. Dolnych Wałów 8a

44-100 Gliwice

www.muzeum.gliwice.pl

 

Organizatorem Muzeum w Gliwicach jest Miasto Gliwice