Kalendarz »

    Brak wydarzeń.

10. I Alicja Lejkowska O ponadczasowym i interkulturowym charakterze bajki i baśni

18 lipca 2014,
Włochy
Region Kampania we Włoszech
Casertavecchia
kategoria twórcza A - fotografia
kategoria twórcza B - Legenda o złotej kwoce
kategoria wiekowa dorosły

nauczycielka języka polskiego we Włoszech(nauczanie indywidualne oraz Klub Tutusia w Casercie)

 

O ponadczasowym i interkulturowym charakterze bajki i baśni


   Niezależnie od kregów kulturowych, w których powstały, bajki i baśnie zawierają uniwersalne treści.
   Oto przykład bajki zachowanej w mówionej odmianie gwarowego języka mieszkanców włoskiej Caserty i okolic:

    Bardzo dawno temu żyli król i królowa, którzy mieli jedyną córkę. Pewnego dnia zły czarodziej porwał księżniczkę.

I – niestety – żaden z rycerzy nie przyszedł jej z pomocą, tylko jeden biedny młodzieniec, sierota wyruszył na poszukiwanie porwanej, aby ją uwolnić. Wędrując, dzielny śmiałek spotkał mrówkę, lwa i orła, którzy nie wiedzieli, jak sprawiedliwie podzielić między sobą jedzenie. Młodzieniec chętnie pomógł zwierzętom i w zamian za swój dobry uczynek otrzymał grzywę lwa, łapkę mrówki i orle pióro. Każdy z darów miał czarodziejską moc, pozwalał zamienić się w zwierzę, od którego pochodził. Kiedy młodzieniec dotarł do podnóża olbrzymiej, niedostępnej góry, na szczycie której mieszkał zły czarodziej, zamienił się w orła i poszybował do zamku. By niepostrzeżenie wejść do środka, zamienił się w mrówkę.

Aby uwolnić księżniczkę, musiał pokonać złego czarodzieja. Wcześniej jednak musiał zmierzyć się z jeżozwierzem, potem uwięzić gołębia, który wyłonił się z wnętrza zwierzęcia, następnie zdobyć jajo, by móc nim pokonać groźnego czarodzieja. Odważny młodzieniec odnalazł jeżozwierza i zamieniony w lwa, pokonał go. Schwytał gołębia i zdobył jajo, którym trafił czarodzieja w samo czoło. Od tego ciosu zły czarodziej zginął. Księżniczka znów była wolna.

I oczywiście – w nagrodę za swoją odwagę, biedny sierota ożenił się z księżniczką!
   A opowiadający mi tę niezwykłą historię dodał: „ A na ucztę weselną i mnie zaproszono, abym mógł  snuć dzieje króla i królowej, którzy mieli jedyną córkę...”

   Zauważmy, iż bajka ta wyraźnie nawiązuje do naszej rodzimej, polskiej opowieści o Szewczyku Dratewce.
   Tytułowy Szewczyk Dratewka – biedny rzemieślnik wędruje po wioskach i miasteczkach w poszukiwaniu starych butów do zreperowania. Podczas tej wędrówki przytrafiają mu się trzy niezwykłe przygody. Najpierw natrafia na mrowisko rozrzucone przez niedźwiedzia i pomaga mrówkom je odbudować, następnie naprawia zniszczoną barć, karmi też kaczki resztkami swojego chleba. Zwięrzeta w dowód wdzięczności obiecują chłopcu pomoc, jeśli tylko znajdzie się w potrzebie.
   Nasz bohater dociera do zamku, w którym zła czarownica więzi piękną królewnę. Odważny Szewczyk Dratewka bez chwili wahania postanawia uwolnić pannę. Śmiałek musi jednak  wykonać dwa trudne zadania i rozwiązać zagadkę. Tylko w ten sposób uwolni królewnę i otrzyma jej rękę. Jeśli jednak nie podoła trudnościom, zostanie stracony!
   Na początek Szewczyk dostaje od czarownicy worek maku pomieszanego z piaskiem i przed nastaniem świtu ma oddzielić wszystkie ziarenka. Oczywiście z pomocą przychodzą mu mrówki i zadanie zostaje wykonane. W ramach drugiej pracy Szewczyk ma odnaleźć na dnie stawu kluczyk upuszczony przez pannę w kąpieli. Tym razem chłopcu pomagają kaczki i zadanie znów zostaje wykonane. Ostatecznie zła czarownica prowadzi Szewczyka przez siedemset siedemdziesiąt siedem schodów na szczyt wieży, gdzie stawia przed nim rząd dziewięciu panien ubranych w jednakowe, zasłaniające twarze szaty. Dratewka ma odgadnąć, która z nich jest księżniczką, w czym pomagają mu pszczoły. W chwili rozwiązania zagadki pokonana czarownica zamienia się w ptaszysko i odlatuje w przestworza. Królewna jest wolna! Młoda para wyprawia huczne wesele i osiedla się w zamku złej czarownicy, żyjąc razem długo i szczęśliwie.

   Zatem – wymowa obydwu, z pozoru tylko różnych baśniowych opowieści, jest taka sama: każdy dobry uczynek zostanie nagrodzony, biedny bohater jest szczególnie wrażliwy na niedolę i krzywdę innych, jest skromny, odważny, bezinteresowny. I ostatecznie – zgodnie z prawidłami baśni – otrzymuje zasłużoną nagradę.
  Niewątpliwie więc bajki i baśnie wykazują ponadczasowy i interkulturowy charakter.


Autorka tekstu: Alicja Lejkowska

 

Oddaj swój głos:
(475)
()

Konkursy » Polska

(58)
15 października 2015 - 6 grudnia 2016

Szanowni Laureaci, szanowni Państwo, poniżej do pobrania dyplomy i podziękowania   nagrody dla Laureatów zostana...
(128)
15 października 2015 - 6 grudnia 2016

Protokół Jury „Polskie bajanie”, czyli II edycja międzynarodowego konkursu „Bajka i legenda świata w życie...
(53)
15 października 2015 - 6 grudnia 2016

Polska województwo pomorskie/ powiat słupski/ gmina Słupsk Lubuczewo   kategoria wiekowa dorosły Dom Pomocy...